حتی بلند‌ترین درختان هم از عقده خودبزرگ بینی رنج نمی‌برند، زیرا مقایسه وجود ندارد

نقدی بر طرح "تنفس جنگل"

نویسنده :حسین آبکار
تاریخ:یکشنبه 10 دی 1396-09:06 ق.ظ

نقدی بر طرح "تنفس جنگل" 
با نگاه به منشور حقوق شهروندی ما شاهد تصویب طرح‌هایی درسرزمین خود هستیم که دست بسیاری را برای قطع درختان جنگل‌ها بازمی‌گذارد 
بند الف ماده ۴۸ مکرر اگرچه به ظاهر بر توقف بهره‌برداری تجاری از جنگل‌های شمال تأکید دارد، اما دارای تبصره‌هایی است که نشانی از تلاش برای توقف بهره‌برداری از جنگل‌های شمال در آن به چشم نمی‌خورد. متأسفانه دو تبصره گنجانده شده در ماده ۴۸ رسماً تیر خلاصی به طرح تنفس است «منشور حقوق شهروندی» که مجموعه امتیازات مربوط به شهروندان و زمینه‌های ایجاد تساوی در حقوق و مدنی شدن افراد بوده، با دو مفهوم «حقوق بشر» و «حقوق اساسی» در ارتباط تنگاتنگ است وبه‌مثابه برنامه و خط‌ مشی دولت برای رعایت و پیشبرد حقوق اساسی ملت ایران محسوب می‌شود. در مواد 112 تا 115 آن، «حق محیط‌ زیست سالم و توسعه پایدار» ، «حفاظت، بهسازی و زیباسازی محیط‌ زیست و گسترش فرهنگ حمایت از محیط‌ زیست» و «برخورداری از محیط زیستی سالم و مطلوب برای ادامه زندگی»، حق شهروندان و «مقابله با آلودگی و تخریب محیط‌ زیست»، به عنوان وظیفه دولت تبیین شده است. اما درحالی که آخرین بازمانده از جنگل‌های عصر یخبندان و مادر جنگل‌های پهن برگ اروپا، واپسین روزهای عمر خود را سپری می‌کند و صدای تخریبش با اجرای طرح‌های موسوم به جنگلداری در سطح بیش از یک میلیون و ۱۵۰ هزار هکتار از جنگل‌های شمالی کشور به گوش می‌رسد، هنوز جدال بر سر تنها راه نجات آن یعنی طرح تنفس ۱۰ ساله با موافقت دوستداران محیط زیست و مخالفت سازمان‌ جنگل‌ها و مراتع در جریان است. واقعیت این است که درحال حاضر، ۱۰۳ حوزه آبخیز جنگل‌های هیرکانی- کاسپیانی شمال ایران از سوی ۵۰ مجری طرح‌های جنگلداری نه تنها مدیریت نمی‌شود، بلکه در زیر سایه سکوت سرد و خزان ­زده سازمان متولی جنگل‌های کشور مورد بی‌مهری قرارگرفته‌اند. متاسفانه ظرف ۴ دهه اخیر بیش از ۲میلیون هکتار از جنگل‌هایمان از بین رفته است! یعنی از وسعت ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار از جنگل‌های کشورمان در سال ۱۳۴۰، تنها یک میلیون و 150 هزار هکتار باقی مانده است! رشد چشمگیر صنعت چوب آن هم در داخل جنگل‌های طبیعی و روند صعودی مجوزهای ارائه شده به این صنعت، یکی از دلایل کاهش مساحت جنگل‌های هیرکانی است که نتیجه‌اش ازبین رفتن 920 هزار کیلومتر مربع در طول فقط 13 سال گذشته بوده که خوراکی برای چرخیدن چرخ‌های کارخانه‌های نئوپان بوده است، کارخانه‌هایی که در ابتدا و هنگام اخذ موافقت اصولی، استفاده از غوزه پنبه را یکی از اصلی‌ترین مواد اولیه خود برای ساخت نئوپان عنوان می‌کنند و موافقت اصولی می‌گیرند!! در برابر اقدامات دلسوزانه و سختگیرانه دولت‌ها و ملت‌ها در قاره اروپا که پایبند صیانت از منابع جنگلی خود هستند و مدام به آن می‌افزایند؛ ما شاهد تصویب طرح‌هایی در سرزمین خود هستیم که دست بسیاری را برای قطع درختان جنگل‌ها بازمی‌گذارد که در نتیجه آن، طبق آخرین برآورد بانک جهانی، آلودگی هوا در سال ۲۰۱۳ در ایران ۳۰ میلیارد و ۵۹۹ میلیون دلار خسارت اقتصادی به‌دنبال داشته است. «طرح تنفس جنگل»، یکی از الزامات قانونی و در راستای منشور حقوق شهروندی و با اعلام «ممنوعیت برداشت و بهره‌برداری از جنگل‌های شمالی کشور» از سوی وزیر کشاورزی ابلاغ شد که به‌موجب آن، بهره‌برداری تجاری از جنگل‌های شمال و هرگونه برداشت چوب توسط شرکت‌های چوب‌بری به مدت ۱۰ سال ممنوع اعلام شده، تا دراین بازه زمانی جنگل‌های بکر مناطق شمالی امکان خودپالایی پیدا کنند. برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز که به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده، در «بخش 9- محیط زیست و منابع طبیعی» به تبیین مواد 48 و 48 مکرر پرداخته که جنبه‌های مثبت و منفی آن حائز اهمیت و بررسی است. طبق این دو ماده، دولت موظف است: نخست، بر ارزیابی راهبردی محیط‌ زیست (SEA) در سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای، نظارت کند. (بند الف ماده 48) دوم، اثرات زیست‌محیطی (EIA) طرح‌ها و پروژه‌های بزرگ کلیه دستگاه‌های اجرایی و بخش‌های خصوصی، تعاونی و نهادهای عمومی غیردولتی در پهنه سرزمینی را براساس شاخص‌ها، ضوابط و معیارهای پایداری محیط‌ زیست، مورد ارزیابی قرار دهد. (بند الف ماده 48) سوم، بر اجرای طرح‌های جامع مدیریت پسماند بویژه در سواحل دریاها، رودخانه‌ها، جنگل‌ها و دشت‌های حاشیه تالاب‌ها و مدیریت سالانه حداقل 20‌ درصد از حجم پسماندهای موجود با روش‌های مناسب، نظارت کند. (بند ج ماده 48) که البته سازمان حفاظت محیط‌ زیست نیز باید در محدوده حریم شهرها و روستاها بر اقدامات شهرداری‌ها و دهیاری‌ها در این خصوص نظارت کند. (تبصره‌ بند ج ماده 48) چهارم، طرح‌های جامع پیشگیری و اطفای حریق در عرصه‌ تحت مدیریت سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری و سازمان حفاظت محیط‌ زیست، تهیه و اجرا کند.(بند ح ماده 48) پنجم، اقدام به احیا، توسعه و غنی‌سازی جنگل‌ها در سطح هشتصد و پانزده هزارهکتار کند. (بند د ماده 48) ششم، ضریب حفاظت از جنگل‌ها و مراتع کشور را به‌منظور پایداری جنگل‌ها ارتقای بخشد. (بند ژ ماده 48) هفتم، هرگونه بهره‌برداری تجاری و صنعتی از چوب جنگل‌های کشور از ابتدای سال چهارم اجرای قانون برنامه ممنوع است. دولت مجاز به تمدید قراردادهای طرح‌های جنگلداری مذکور که مدت اجرای آن به اتمام می‌رسد، نیست. (بند 1 ماده 48 مکرر) هشتم، نسبت به اصلاح آن دسته از طرح‌های جنگلداری که مدت اجرای آن تا پایان سال سوم اجرای قانون برنامه به اتمام نمی‌رسد، طبق ضوابط قانونی اقدام کند. (بند 2 ماده 48 مکرر) نهم، با اختصاص ردیف اعتباری مستقل نسبت به پیش‌بینی اعتبارات و امکانات در بودجه‌های سنواتی جهت ارتقای پوشش کامل و مؤثر، حفاظت از جنگل‌های کشور، مهار عوامل ناپایداری، جلوگیری از تغییر کاربری، تجاوز و تصرف، مبارزه با قاچاق چوب، استقرار مدیریت پایدار جنگل و اجرای تعهدات اقدام کند. (بند 3 ماده 48 مکرر) اما در کنار نقاط مثبت برنامه ششم جنبه‌های منفی نیز وجود دارد. نخست، جمع‌آوری و بهره‌برداری با هدف بهداشت، حفاظت و پرورش جنگل مجاز است. (تبصره 1 بند 2 ماده 48 مکرر) پرسشی که در این بخش پیش می‌آید، این است که: مصادیق برش حفاظتی، بهداشتی و پرورشی را کدام نهاد با کارشناسانش تعیین می‌کنند؟ تاکنون نیز اجرای طرح‌های جنگلداری و کسب مجوز برای برداشت درختانی با همین مشخصات، فقط با مجوز کارشناسان و نشانه‌گذاران سازمان جنگل‌ها انجام می‌شد و متأسفانه رعایت نکردن نکات فنی، جنگل‌های شمال کشور را به مرز بحران رسانده است. دوم، جمع‌آوری و بهره‌برداری از درختان پیر، خشک سرپا، افتاده، لاپی (توخالی و حفره‌دار)، آفت‌زده غیرقابل احیا، مجاز است. (تبصره 1 بند 2 ماده 48 مکرر) در حالی‌که کارشناسان معتقدند قطع این نوع درختان هم توجیه علمی و فنی ندارد. سؤال اساسی این است: مسئولانی که قرار است این طرح را اجرا کنند، تا چه میزان، با مشکل جنگل‌های روبه اضمحلال، کارشناسانه و مسئولانه برخورد خواهند کرد؟ آیا از کارشناسان جنگلداری، از دانشگاهیان، از نهادهای حفاظت از محیط زیست، کمک خواهند گرفت. سوم، برداشت درختان جنگلی درجهت اجرای طرح‌های عمرانی مصوب، مجاز و بلامانع است. (تبصره 2 بند 2 ماده 48 مکرر) که البته مشخص نشده منظور از این طرح ­های عمرانی، چه نوع طرح­ هایی است که ارزش آن­ها بیش از حفظ جنگل است! و ظاهراً با بند الف ماده 48 این قانون در تناقض آشکار است. مجلس در حالی برداشت درخت برای طرح‌های عمرانی را مجاز اعلام کرده که ایده‌پردازان طرح تنفس معتقدند باید با توقف بهره‌برداری تجاری از جنگل‌های شمال، اجرای هرگونه طرح عمرانی در این اکوسیستم‌ها محدود شود، زیرا دیگر این جنگل‌ها تاب و تحمل تغییر کاربری بر اثر اجرای طرح‌های عمرانی ندارند. روا این بود که مصوب شود: وزارتخانه‌ها و دستگاه‌ها، طرح‌های خودشان را خارج از زون جنگل طراحی کنند و در صورتی که هیچ سناریو و راه دیگری متصور نباشد، باید از شیوه‌های خاص طراحی استفاده شود. چهارم، بهره‌برداری از درختکاری و جنگل‌کاری‌های دست‌کاشت به‌منظور زراعت چوب، مجاز و بلامانع است. (تبصره 2 بند 2 ماده 48 مکرر) این مورد، با تشخیص و مجوز سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور مجاز است. به ­این­ ترتیب، قانونگذاران به مجریان طرح‌هایی که به دلیل بهره‌برداری غلط از عرصه، طرح‌هایشان غیراقتصادی شده، مسیر کسب درآمد بیشتر را نشان می‌دهد زیرا براساس قوانین و آیین‌نامه‌های داخلی سازمان جنگل‎ها، در زمان اجرای طرح‌های جنگلداری اگر بخش‌هایی از جنگل توان تولید چوب نداشته باشد، متولیان این سازمان مجازند زمینه برداشت چوب از سایر بخش‌های جنگل را برای مجریان طرح‌های زیان‌ده فراهم کنند. بنابراین اگر هر یک از مجریان به وظایف خود درست عمل نکرده و میزان تولید جنگل آنها به دلیل این ضعف عملکرد کاهش یابد و با مشکل مالی مواجه شود، براحتی می‌تواند به سازمان جنگل‌ها فشار وارد کنند که مجوز برداشت درخت از جنگل‌های دست کاشت را برای وی صادر کند. از سوی دیگر صدور مجوز زراعت چوب در جنگل‌های دست کاشت، امکان تغییر کاربری این جنگل‌ها را تشدید می‌کند. پنجم، جمع‌آوری و بهره‌برداری با مجوز سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور مجاز است. (تبصره 1 و 2 بند 2 ماده 48 مکرر) قانونگذار، صدور مجوز بهره‌برداری مطابق مفاد این تبصره را به اراده مدیران سازمان جنگل‌ها محول کرده است! آیا این پیش‌بینی محتمل نیست که لابی قدرتمند بهره‌برداران جنگل که با برگرداندن این تصمیم در توقف بهره‌برداری چوبی از جنگل‌های هیرکانی، قدرت خود را به رخ دوستداران محیط زیست کشانده‌اند، به محض ابلاغ این قانون به سراغ تسخیر کامل ارکان مدیریتی سازمان متولی منابع طبیعی کشور خواهند رفت تا بدون هیچ‌گونه مزاحمت و با خیالی آسوده، به قطع و بهره‌برداری درختان، همت گمارند! به نظر می‌رسد که مجلس، ناخواسته در تبصره‌هایی از مصوبات خود، دست سودجویان را برای بهره‌برداری از جنگل‌ها بازگذاشته است. کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی در جریان اصلاح ماده ۴۸ قانون برنامه ششم، تغییرات وسیعی در مفاد بند یک آن ایجاد کرد. این تغییرات رسماً طرح توقف بهره‌برداری از جنگل‌های شمال موسوم به طرح تنفس را به بایگانی منتقل کرده است.در نخستین دور بررسی قانون برنامه ششم در صحن علنی مجلس، بند الف ماده 48 با رأی مثبت نمایندگان مواجه شد، اما از آنجا که کلیات ماده ۴۸ در صحن علنی مجلس رأی نیاورد، تمام بندهای این ماده به کمیسیون تلفیق بازگردانده شد تا اصلاحاتی در آن اعمال شود. درنهایت شگفتی، بند الف ماده ۴۸ مکرر اگرچه به ظاهر بر توقف بهره‌برداری تجاری از جنگل‌های شمال تأکید دارد، اما دارای تبصره‌هایی است که نشانی از تلاش برای توقف بهره‌برداری از جنگل‌های شمال در آن به چشم نمی‌خورد. متأسفانه دو تبصره گنجانده شده در ماده ۴۸ رسماً تیر خلاصی به طرح تنفس است. با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته از روزنامه ایران، تاریخ انتشار: 11 بهمن 1395، صفحه 11، شماره: 6421.





داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Oluv Fit Keto - Improve Your DIet Today! | Special Offer!
شنبه 2 فروردین 1399 11:13 ق.ظ
Aw, this was an incredibly nice post. Taking the time and actual effort
to make a good article? but what can I say? I hesitate a whole lot and don't manage to get anything done.
Emerald Farms CBD Hemp Oil
چهارشنبه 21 اسفند 1398 04:39 ق.ظ
I think this site has very superb written content material articles.
rehabs in denver colorado norfolk rehab
چهارشنبه 7 اسفند 1398 11:06 ب.ظ
drug and alcohol counseling near me bestcare treatment services http://www.ratings-for-rehabilitation-facilities.drugrehabssr.com 28 day rehab nyc st helena recovery center
Seratopical
دوشنبه 25 آذر 1398 02:34 ق.ظ
Hi there, You've done a great job. I will definitely digg it and personally recommend to my friends.
I am confident they will be benefited from this site.
https://www.k-to.ru/bitrix/rk.php?goto=http://raegyptianskincare.net/
شنبه 23 آذر 1398 03:57 ب.ظ
With havin so much written content do you ever run into any
issues of plagorism or copyright infringement?
My blog has a lot of unique content I've either written myself or outsourced
but it seems a lot of it is popping it up all over the internet
without my authorization. Do you know any methods to help stop content from being stolen? I'd definitely appreciate it.
Bitcoin Future App Reviews
سه شنبه 5 آذر 1398 09:19 ق.ظ
Only a smiling visitor here to share the love (:, btw outstanding design and style.
Mega Fast Keto
شنبه 2 آذر 1398 03:06 ق.ظ
Very efficiently written article. It will be useful to everyone who
usess it, including me. Keep doing what you are doing - can'r wait to read more posts.
RXZ Male Enhancement Pill
سه شنبه 12 شهریور 1398 08:14 ق.ظ
Great beat ! I wish to apprentice while you amend your website, how can i subscribe
for a blog website? The account helped me a acceptable deal.
I had been tiny bit acquainted of this your broadcast offered bright
clear concept
http://fitbodyketoweightloss.com/
چهارشنبه 23 مرداد 1398 04:25 ب.ظ
Next time I read a blog, Hopefully it does not fail me as
much as this particular one. I mean, I know it
was my choice to read, but I really believed you would have something useful to say.
All I hear is a bunch of complaining about something you could fix if you
were not too busy seeking attention.
Keto Prime Rx Reviews
سه شنبه 22 مرداد 1398 08:40 ب.ظ
Hello, Neat post. There is a problem with your web site in internet explorer,
may test this? IE nonetheless is the market leader and a huge section of folks will
pass over your fantastic writing because of this problem.
Consuelo
شنبه 12 مرداد 1398 11:20 ق.ظ
I don't even know how I ended up here, but I thought this post was good.
I don't know who you are but certainly you're going to a famous blogger if you are not already ;
) Cheers!
Unknown
شنبه 12 مرداد 1398 12:10 ق.ظ
Hey I know this is off topic but I was wondering
if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates.
I've been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you
would have some experience with something like this.
Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new
updates.
http://canadianopharmacy.com/
چهارشنبه 9 مرداد 1398 01:07 ق.ظ

Thanks a lot, Lots of tips.

canadian online pharmacies buy vistagra usa canadian pharmacies without an rx canadian government approved pharmacies canada medication pharmacy aarp recommended canadian online pharmacies online canadian pharmacies canadian medications north west pharmacy canada prescriptions from canada without
Unknown
شنبه 22 تیر 1398 03:27 ب.ظ
Thank you for the auspicious writeup. It if
truth be told was a entertainment account it. Look complex to more
added agreeable from you! However, how can we keep in touch?
http://www.colegiosentli.edu.mx/portal/index.php/forum/user/297671-cobbskipper96
دوشنبه 10 تیر 1398 08:56 ق.ظ
I went over this internet site and I believe you have a lot of superb info, saved to
bookmarks (:.
https://www.instapaper.com/read/1204734094
دوشنبه 10 تیر 1398 08:32 ق.ظ
I intended to send you one very little remark to
be able to say thanks the moment again over the remarkable suggestions you've contributed at this time.
This is so wonderfully open-handed of you giving freely exactly what a number
of people would've supplied as an e-book in making some money for themselves, chiefly since you might have tried it if
you ever decided. Those secrets in addition acted as the great way to fully grasp the rest have the same
fervor just like my very own to know the truth significantly more on the topic of this condition.
Certainly there are lots of more fun instances in the future for people who
discover your blog post.
https://hahncobb78.kinja.com/it-was-very-in-order-to-not-wedge-myself-within-their-c-1835664983
دوشنبه 10 تیر 1398 07:56 ق.ظ
I have been exploring for a bit for any high quality articles or weblog posts in this
kind of house . Exploring in Yahoo I ultimately stumbled upon this site.
Reading this info So i'm glad to exhibit that I have an incredibly good uncanny feeling I
came upon just what I needed. I so much no doubt will make sure to do
not omit this website and provides it a look on a relentless basis.
https://www.instapaper.com/read/1205192744
دوشنبه 10 تیر 1398 06:49 ق.ظ
Howdy this is kind of of off topic but I was
wondering if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML.
I'm starting a blog soon but have no coding skills so I wanted to
get advice from someone with experience. Any help would be enormously
appreciated!
http://ranconsmed.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 08:55 ق.ظ

You've made your position pretty effectively..
buy cialis online legal cialis generika cialis 20 mg effectiveness cialis prices achat cialis en itali cialis 5mg billiger the best choice cialis woman cialis en mexico precio cialis patent expiration cialis 20 mg cost
http://rolano.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 04:57 ب.ظ

Kudos! Valuable information.
buy cialis cheap 10 mg 5 mg cialis coupon printable cialis professional from usa non 5 mg cialis generici how do cialis pills work 5 mg cialis coupon printable legalidad de comprar cialis ou trouver cialis sur le net cialis et insomni prezzo cialis a buon mercato
Cialis canada
یکشنبه 2 تیر 1398 02:27 ق.ظ

Wow many of very good info.
cialis 5 mg para diabeticos buying cialis in colombia cialis flussig no prescription cialis cheap cialis prezzo al pubblico enter site 20 mg cialis cost precios cialis peru tadalafil 10 mg cialis generico en mexico side effects of cialis
buy generic cialis online canada
شنبه 1 تیر 1398 09:23 ق.ظ

Cheers! I like this.
acheter du cialis a geneve cialis 50 mg soft tab india cialis 100mg cost cialis authentique suisse cialis without a doctor's prescription callus cialis generique 5 mg cialis price thailand cialis kaufen wo buy cialis sample pack
http://bwahbulpe.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 05:13 ب.ظ

Kudos. I appreciate it!
cialis generisches kanada cialis preise schweiz cialis dose 30mg cialis rezeptfrei cialis en mexico precio chinese cialis 50 mg we recommend cheapest cialis cialis professional yohimbe cialis 5 mg para diabeticos cialis coupons printable
cost of cialis at cvs
جمعه 31 خرداد 1398 01:40 ق.ظ

Regards! Wonderful stuff.
cialis australia org click here take cialis cialis 200 dollar savings card achat cialis en europe cialis tadalafil low dose cialis blood pressure cialis dosage amounts cialis italia gratis we recommend cialis info buy generic cialis
Buy generic cialis
پنجشنبه 30 خرداد 1398 05:44 ق.ظ

Whoa tons of awesome info!
canadian drugs generic cialis cialis 200 dollar savings card cialis ahumada cialis prices in england buy online cialis 5mg ou acheter du cialis pas cher cialis patentablauf in deutschland acheter cialis meilleur pri cialis online holland cialis 5mg prix
http://miroban.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 10:08 ب.ظ

You actually reported that perfectly!
achat cialis en europe price cialis per pill generic for cialis buy online cialis 5mg where to buy cialis in ontario the best site cialis tablets prices for cialis 50mg acheter cialis kamagra cialis tablets for sale cialis savings card
http://micamte.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 04:49 ق.ظ

Great data. Thanks.
look here cialis cheap canada buy original cialis cialis pills in singapore we like it cialis soft gel effetti del cialis cialis rezeptfrei sterreich where do you buy cialis cialis 5 mg funziona preis cialis 20mg schweiz cialis 10mg prix pharmaci
http://icsacyc.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 12:46 ق.ظ

Beneficial information. Appreciate it!
cialis dosage recommendations canadian discount cialis brand cialis nl cialis wir preise tesco price cialis price cialis wal mart pharmacy rx cialis para comprar cialis italia gratis cialis en mexico precio recommended site cialis kanada
Cialis generic
جمعه 24 خرداد 1398 10:33 ق.ظ

With thanks. Lots of data.

only now cialis 20 mg buy name brand cialis on line generic cialis 20mg uk cialis name brand cheap wow look it cialis mexico safe dosage for cialis we recommend cheapest cialis ou acheter du cialis pas cher cialis kaufen rezeptfrei cialis apotheke
http://inabos.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 07:00 ق.ظ

You reported it terrifically!
click now cialis from canada cialis for bph cialis prezzo in linea basso only now cialis for sale in us are there generic cialis if a woman takes a mans cialis cialis soft tabs for sale where do you buy cialis cialis generisches kanada only best offers 100mg cialis
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30


Admin Logo
themebox Logo



ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو